"Ở Ý, đôi khi bàn tay còn nói nhiều hơn cả lời."

Lần đầu tiên sang Ý, mình từng có nhiều phen "hết hồn".

Ví dụ có lần trong một quán cà phê nhỏ ở Perugia, hai người đàn ông ngồi bàn bên nói chuyện với nhau rất to. Một người liên tục giơ hai tay lên, lúc thì xòe bàn tay, lúc thì chụm năm đầu ngón lại, lúc lại chỉ về phía trước. Gương mặt đầy biểu cảm, giọng nói càng lúc càng lớn.

Mình nghĩ bụng: "Chắc họ đang cãi nhau mất rồi!"

Thế nhưng chỉ vài phút sau, cả hai cùng bật cười, đứng dậy ôm vai nhau rồi mỗi người đi một hướng.

Hóa ra, họ chỉ đang… trò chuyện một cách hết sức bình thường.

Nếu có dịp đến Ý, bạn sẽ nhanh chóng nhận ra một điều rất thú vị: người Ý không chỉ nói bằng lời, họ còn “nói chuyện” bằng ánh mắt, nét mặt và đặc biệt là... đôi bàn tay.

Người Ý có thật sự "nói chuyện” bằng tay?

Câu trả lời là: Có! Nhưng không hoàn toàn.

Nhiều người vẫn đùa rằng người Ý chỉ cần cử động bàn tay là có thể giao tiếp.

Thực tế thì không phải vậy.

Theo các nhà nghiên cứu về ngôn ngữ và văn hóa Ý, cử chỉ không thay thế hoàn toàn lời nói. Chúng giống như những dấu chấm than, dấu chấm hỏi hay những dòng in đậm trong một câu văn. Chúng giúp nhấn mạnh cảm xúc, thái độ và làm cho câu chuyện trở nên sống động hơn.

Nói cách khác, người Ý vẫn NÓI rất nhiều. Chỉ là... đôi bàn tay cũng “tham gia” vào cuộc trò chuyện.

Vì sao người Ý lại dùng nhiều cử chỉ đến vậy?

Không ai biết chính xác câu trả lời, nhưng có một vài lý do khá thú vị.

Trước hết, người Ý vốn nổi tiếng là những người giàu cảm xúc. Họ cười lớn, nói chuyện sôi nổi, thích nhìn thẳng vào mắt người đối diện và không ngại thể hiện suy nghĩ của mình. Với họ, một cuộc trò chuyện không chỉ là trao đổi thông tin mà còn là cách kết nối cảm xúc.

Bên cạnh đó, nước Ý trước đây từng được chia thành nhiều vùng với những phương ngữ rất khác nhau. Có thời điểm, người dân ở hai vùng cách nhau không quá xa cũng có thể gặp khó khăn khi giao tiếp bằng lời. Vì vậy, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng các cử chỉ đã góp phần giúp truyền tải ý nghĩa rõ ràng hơn. Đây là một giả thuyết được nhắc đến khá nhiều khi nói về văn hóa giao tiếp của người Ý.

Theo thời gian, những cử chỉ ấy dần trở thành một phần bản sắc của đất nước hình chiếc ủng.

Không chỉ người Ý mới dùng ngôn ngữ cơ thể

Thực ra, tất cả chúng ta đều dùng ngôn ngữ cơ thể mỗi ngày.

Khi gật đầu, lắc đầu, nhún vai hay giơ ngón cái, bạn cũng đang giao tiếp mà không cần nói thành lời.

Điểm khác biệt là người Ý làm điều đó thường xuyên hơn, tự nhiên hơn và phong phú hơn. Có những cử chỉ mà hầu như người Ý nào cũng hiểu ngay mà không cần giải thích.

Chính vì thế, nhiều người ví vui rằng nước Ý có một "từ điển bằng bàn tay" mà người nước ngoài phải mất một thời gian mới hiểu được.

Cử chỉ nổi tiếng nhất của nước Ý 🤌

Nếu từng xem phim Ý hoặc các video trên mạng, chắc hẳn bạn đã nhìn thấy cử chỉ này: năm đầu ngón tay chụm lại, bàn tay đưa lên đưa xuống.

Đây gần như đã trở thành "biểu tượng quốc dân" của người Ý.

Điều thú vị là nó không có một nghĩa cố định.

Tùy vào giọng nói, nét mặt và hoàn cảnh, cử chỉ này có thể mang nhiều sắc thái khác nhau:

• "Bạn đang nói cái gì vậy?"
• “Tại sao?”
• "Ý bạn là sao?"
• "Thật không thể tin được!"
• Hay đơn giản là muốn nhấn mạnh điều mình vừa nói.

Vì vậy, nếu chỉ bắt chước động tác mà không hiểu ngữ cảnh, đôi khi bạn sẽ khiến người Ý... bật cười.

Đến Ý, hãy thử quan sát nhiều hơn

Một trong những điều mình thích nhất khi sống ở Ý là ngồi ở một quán cà phê ngoài quảng trường, gọi một đồ uống và ngắm mọi người trò chuyện.

Bạn sẽ thấy có người vừa kể chuyện vừa múa tay, có người nhướng mày, có người nhún vai, rồi tất cả cùng cười rất thoải mái. Mỗi cuộc trò chuyện giống như một màn trình diễn nhỏ đầy cảm xúc.

Có lẽ vì thế mà người ta thường nói: muốn hiểu nước Ý, đừng chỉ lắng nghe những gì người Ý nói. Hãy nhìn cả cách họ cười, cách họ nhún vai, cách họ vung tay và cách ánh mắt họ thay đổi trong từng câu chuyện. Bởi ở nước Ý, ngôn ngữ không chỉ nằm trong lời nói, mà còn hiện diện trong từng cử chỉ rất tự nhiên của con người nơi đây.

Trong bài viết khác, mình sẽ giới thiệu 10 cử chỉ thú vị nhất của người Ý – những động tác nhỏ nhưng đôi khi còn “nói” nhiều hơn cả những câu nói hoàn chỉnh.